Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… się w granicach zaskarżenia /por. wyrok Sądu Najwyższego z 22 lutego 2012r., IV CSK 290/11, LEX nr 1136006 /. W tym miejscu należy wskazać również, że z regulacji art. 382 kpc wynika, iż sąd rozpoznający apelację orzeka zarówno na podstawie materiału zgromadzonego w pierwszej, jak i w drugiej instancji (także w oparciu o nowe fakty i dowody). Podstawę faktyczną orzeczenia stanowi ustalony przez sąd w toku postępowania stan…
Fragment uzasadnienia
… sprawie przez Sądy obu instancji. Nie sposób przy tym pominąć tego, iż w aktualnym modelu postępowania apelacyjnego sąd II instancji na nowo rozpoznaje sprawę i zgodnie z art. 382 kpc orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w I instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Niezasadny jest zarzut apelacji dotyczący wadliwego przyjęcia przez Sąd Okręgowy, iż powód w jakikolwiek zrzekł się przysługujących mu…
Fragment uzasadnienia
… że dochodzona jako uznana z tytułu umowy pożyczki należność nie istnieje, co Sąd Apelacyjny stwierdza we własnych ustaleniach, dokonanych w ramach kompetencji przyznanej w art. 382 k.p.c. , na podstawie analizy materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed Sądem Okręgowym oraz w postępowaniu apelacyjnym, w którym został dopuszczony dowód z przesłuchania stron. Poczynienie samodzielnych ustaleń, częściowo…
Fragment uzasadnienia
… Jednak nie w konstrukcji apelacji widoczna jest jej ułomność. Otóż obowiązujący system apelacji pełnej obliguje Sąd odwoławczy do ponownego rozpoznania sprawy ( art. 382 k.p.c. ), a podniesione zarzuty prawa materialnego nie wiążą Sądu II instancji. Ponowne rozpoznanie sprawy pozostaje zamknięte ramami aktywności dowodowej stron, reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika. W apelacji nie zawarto wniosków…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 382: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 382 Kodeksu postępowania cywilnego określa podstawę rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji. Zgodnie z tym przepisem, sąd apelacyjny podejmuje orzeczenia wyłącznie na podstawie materiału zebranego w postępowaniu prowadzonym w pierwszej instancji oraz podczas postępowania apelacyjnego. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne przedstawianie nowych dowodów lub materiałów na etapie drugiej instancji, chyba że przepis przewiduje inaczej. Przepis ten podkreśla, że apelacja nie jest kolejnym procesem dowodowym, lecz rozpatrzeniem sprawy na podstawie istniejącego już materiału dowodowego oraz argumentów stron podniesionych w trakcie obu instancji. Ponadto, przepis zabezpiecza zasadę praworządności i pewność obrotu prawnego, ograniczając możliwość nieustannego rozszerzania zakresu dowodów w toku odwoławczym.
Przepis ma zastosowanie zawsze, gdy sprawa jest rozpoznawana przez sąd odwoławczy. Wszystkie dowody oraz materiały dowodowe, które mają służyć rozstrzygnięciu sprawy, muszą zostać złożone lub zgłoszone w pierwszej instancji lub w toku postępowania apelacyjnego. Sąd drugiej instancji jest zatem niejako związany materiałem dowodowym, który uzyskała pierwsza instancja i ewentualnie poszerzonym o dowody dopuszczone w trakcie apelacji. Nieuprawnione jest wprowadzenie nowych faktów czy dowodów po zakończeniu tych etapów. Przepis ten ma charakter fundamentalny dla struktury postępowania cywilnego i realizacji zasady dwuinstancyjności sądów.
W codziennym życiu prawnym art. 382 KPC oznacza, że jeśli strona nie przedłożyła istotnych dokumentów czy świadków podczas pierwszego procesu lub w postępowaniu apelacyjnym, to sąd odwoławczy nie rozpatrzy tej kwestii na podstawie nowych materiałów. Na przykład, w sprawie dotyczącej sporu o zapłatę, jeżeli powód nie zgłosił w pierwszej instancji dokumentów potwierdzających zobowiązanie dłużnika, a także nie uczynił tego w apelacji, sąd drugiej instancji nie dopuści do rozpatrzenia nowych dowodów i orzeknie na podstawie dostępnych materiałów. Taka sytuacja wymaga od stron starannego przygotowania materiału dowodowego już w pierwszej instancji oraz uzupełniania go podczas apelacji.
Do częstych błędów w stosowaniu art. 382 KPC należy próba wniesienia lub dopuszczenia nowych dowodów na etapie postępowania apelacyjnego niezgodnie z zasadami tego przepisu. Sądy mogą odrzucać takie dowody jako niedopuszczalne, co często jest źródłem niezadowolenia stron. Innym nieporozumieniem jest przekonanie, że apelacja jest nowym, odrębnym procesem faktograficznym. Tymczasem jej cel polega na kontroli prawidłowości ustaleń i rozstrzygnięć pierwszej instancji, a nie na kompletowaniu zupełnie nowej bazy dowodów. Warto także pamiętać, że art. 382 KPC w praktyce wiąże się z możliwością zaskarżenia orzeczenia apelacyjnego w jeszcze wyższej instancji lub innych środkach odwoławczych, które jednak nie zmieniają zasady orzekania na podstawie materiału z pierwszej i drugiej instancji.
W sprawach indywidualnych warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie przygotować materiał dowodowy na obu etapach postępowania i uniknąć opisywanych problemów proceduralnych związanych z art. 382 KPC.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Oznacza to, że sąd apelacyjny bada sprawę w oparciu o dowody i dokumenty zgromadzone w pierwszej instancji oraz ewentualnie te przedstawione w apelacji.
Zasadniczo nie, jednak w postępowaniu apelacyjnym dopuszcza się tylko materiały już zebrane lub te dozwolone przez przepisy szczególne.
Sąd drugiej instancji nie rozpatrzy nowych dowodów, a sprawa zostanie rozstrzygnięta na podstawie materiału zgromadzonego w pierwszej instancji i apelacji.
Nie, apelacja służy kontroli rozstrzygnięcia pierwszej instancji na podstawie istniejącego materiału dowodowego.
Tak, w indywidualnych sprawach warto uzyskać pomoc prawną, aby prawidłowo przygotować materiał dowodowy na obu etapach postępowania.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 382