Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 398².

§ 1.Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych – niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia skarga kasacyjna przysługuje także w sprawach o odszkodowanie z tytułu wyrządzenia szkody przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem.

§ 2.Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna także w sprawach:

1)o rozwód, o separację, o alimenty, o czynsz najmu lub dzierżawy oraz o naruszenie posiadania;

2)dotyczących kar porządkowych, świadectwa pracy i roszczeń z tym związanych oraz o deputaty lub ich ekwiwalent;

3)rozpoznanych w postępowaniu uproszczonym;

§ 3.Niedopuszczalna jest skarga kasacyjna od wyroku ustalającego nieistnienie małżeństwa lub orzekającego unieważnienie małżeństwa, jeżeli choćby jedna ze stron po uprawomocnieniu się wyroku zawarła związek małżeński.

§ 4.Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach, w których powództwo oddalono na podstawie art. 191¹. Skargę kasacyjną wniesioną w takich sprawach pozostawia się w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności. To samo dotyczy pism związanych z jej wniesieniem. O pozostawieniu skargi kasacyjnej i pism związanych z jej wniesieniem zawiadamia się powoda tylko raz – przy wniesieniu pierwszego pisma.

§ 5.Przepisu § 4 nie stosuje się:

1)gdy w wyniku uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku wydanego na podstawie art. 191¹ i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania została ona rozpoznana na zasadach ogólnych;

2)do skargi kasacyjnej wniesionej przez podmiot, o którym mowa w art. 398¹ § 1, inny niż powód.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 3982 Kodeksu postępowania cywilnego precyzuje, kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Zgodnie z § 1, w sprawach o prawa majątkowe, skarga kasacyjna nie przysługuje, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 tysięcy złotych. W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych próg ten wynosi 10 tysięcy złotych. Istnieją jednak wyjątki: w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych, np. o przyznanie lub wstrzymanie emerytury bądź renty, a także o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, skarga kasacyjna przysługuje bez względu na wartość przedmiotu sporu. Dodatkowo, niezależnie od wartości, przysługuje ona w sprawach o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną prawomocnym orzeczeniem niezgodnym z prawem.

W § 2 przepis wskazuje inne kategorie spraw, w których skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Należą do nich m.in. sprawy o rozwód, separację, alimenty, czynsz najmu lub dzierżawy oraz naruszenie posiadania, a także sprawy dotyczące kar porządkowych, świadectwa pracy czy deputatów. Niedopuszczalność obejmuje też sprawy rozpoznawane w postępowaniu uproszczonym.

Z kolei § 3 zabrania skargi kasacyjnej od wyroków ustalających nieistnienie małżeństwa lub stwierdzających jego unieważnienie, jeśli którakolwiek ze stron zawarła później związek małżeński. § 4 natomiast dotyczy spraw, w których powództwo zostało oddalone na podstawie art. 1911. W takich wypadkach skarga kasacyjna pozostaje bez rozpoznania, a powód zostaje o tym jednorazowo powiadomiony.

Istnieją wyjątki od tej ostatniej zasady określone w § 5, które pozwalają na wniesienie skargi kasacyjnej mimo wcześniejszej niedopuszczalności, na przykład gdy wyrok został uchylony przez sąd drugiej instancji. Artykuł 3982 ma na celu wyeliminowanie możliwości wnoszenia skargi kasacyjnej w sprawach o małej wartości lub w szczególnych kategoriach, co usprawnia postępowanie sądowe i zapobiega nadmiernemu obciążeniu SN.

Na co dzień przepis ten stosuje się, gdy np. ktoś chce zaskarżyć wyrok sądu drugiej instancji w sprawie o zapłatę poniżej 50 tysięcy złotych – skarga kasacyjna nie będzie dopuszczalna. Przykładowo, pracownik niezadowolony z decyzji dotyczącej jego ubezpieczenia społecznego o emeryturę ma prawo do skargi kasacyjnej niezależnie od wartości sporu. Z kolei w sprawach rodzinnych, takich jak rozwód czy alimenty, nie przysługuje skarga kasacyjna.

Często pojawiają się błędy polegające na próbach składania skargi kasacyjnej w sprawach, które ustawowo zostały wyłączone spod tego środka odwoławczego. Niektóre osoby mylą progi kwotowe lub nie zauważają wyjątków dla ubezpieczeń społecznych. Zdarza się też, że skargi są składane w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym, co jest bezskuteczne. Z uwagi na komplikacje dotyczące poszczególnych kategorii spraw oraz progów wartościowych, interpretacja art. 3982 wymaga uważnej analizy konkretnej sprawy.

W przypadku indywidualnych wątpliwości co do możliwości wniesienia skargi kasacyjnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni jej dopuszczalność w danym stanie faktycznym.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy nie można wnieść skargi kasacyjnej w sprawach majątkowych?

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 tysięcy złotych.

Czy w sprawach o emeryturę zawsze przysługuje skarga kasacyjna?

Tak, w sprawach dotyczących przyznania, wstrzymania emerytury lub renty skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości sporu.

Czy można zaskarżyć wyrok rozwodowy skargą kasacyjną?

Nie, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o rozwód, separację oraz alimenty.

Co się dzieje ze skargą kasacyjną wniesioną w sprawie, w której powództwo oddalono na podstawie art. 1911?

Taka skarga pozostaje bez rozpoznania i jest odnotowywana w aktach sprawy bez dalszych czynności.

Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna w postępowaniu uproszczonym?

Nie, w sprawach rozpoznawanych w trybie uproszczonym skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy