Co stanowi przepis
Art. 505(30) KPC w obecnym brzmieniu zawiera jedną obowiązującą jednostkę redakcyjną - § 2, ponieważ § 1 został uchylony. Zgodnie z tym przepisem czynności sądu, referendarza sądowego oraz przewodniczącego są utrwalane wyłącznie w systemie teleinformatycznym. Oznacza to, że w postępowaniu, którego dotyczy ten przepis, nie powstaje klasyczna, papierowa dokumentacja czynności procesowych - nośnikiem i miejscem ich zapisu jest system informatyczny obsługujący postępowanie. Dane powstałe w wyniku tych czynności, mające postać elektroniczną, muszą być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, czyli podpisem o najwyższym poziomie wiarygodności przewidzianym w przepisach o usługach zaufania. Podpis ten pełni funkcję uwierzytelniającą: pozwala ustalić, kto dokonał czynności, i zabezpiecza treść danych przed niezauważalną zmianą.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje się wśród regulacji dotyczących elektronicznego postępowania upominawczego, a więc odnosi się do czynności podejmowanych w tym postępowaniu, prowadzonym w całości w systemie teleinformatycznym. Dotyczy on czynności trzech kategorii podmiotów: sądu (a zatem sędziego orzekającego), referendarza sądowego, któremu w tym postępowaniu powierzono szerokie kompetencje, oraz przewodniczącego wykonującego czynności z zakresu kierowania sprawą. Zastosowanie art. 505(30) KPC nie zależy od woli stron ani od wniosku - jest to reguła bezwzględna, wynikająca z formuły elektronicznego postępowania. Wymóg kwalifikowanego podpisu elektronicznego odnosi się do danych wytworzonych w wyniku czynności, a więc w szczególności do orzeczeń, zarządzeń i innych rozstrzygnięć zapisanych w systemie.
Przykład
Powód wnosi pozew o zapłatę należności z niezapłaconych faktur w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Referendarz sądowy, po zapoznaniu się ze sprawą w systemie, wydaje nakaz zapłaty, który powstaje jako dokument elektroniczny w systemie teleinformatycznym i zostaje opatrzony jego kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Pozwany, który otrzymuje wydruk lub uzyskuje dostęp do akt w systemie, może zweryfikować, że rozstrzygnięcie pochodzi od uprawnionej osoby i nie zostało zmienione po jego wydaniu. W aktach sprawy nie znajdzie natomiast papierowego nakazu z odręcznym podpisem, bo w tym postępowaniu taka forma po prostu nie występuje.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że brak odręcznego podpisu i papierowego oryginału podważa moc orzeczenia - tymczasem art. 505(30) KPC wprost przewiduje, że właściwą formą jest zapis elektroniczny z kwalifikowanym podpisem. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie kwalifikowanego podpisu elektronicznego ze zwykłym podpisem skanowanym, hasłem czy loginem do systemu; są to zupełnie różne mechanizmy o odmiennych skutkach prawnych. Zdarza się też mylenie wydruku dokumentu z samym dokumentem - wydruk jest jedynie odzwierciedleniem danych, których oryginał pozostaje w systemie. Warto również pamiętać, że uchylenie § 1 nie oznacza uchylenia całego artykułu; obowiązuje § 2 i to on wyznacza aktualną treść normy. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy chodzi o kwestionowanie prawidłowości czynności podjętych w systemie, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.