PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 10.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.Organ powołany do ścigania przestępstw jest obowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, a oskarżyciel publiczny także do wniesienia i popierania oskarżenia – o czyn ścigany z urzędu.

§ 2.Z wyjątkiem wypadków określonych w ustawie lub w prawie międzynarodowym nikt nie może być zwolniony od odpowiedzialności za popełnione przestępstwo.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

VII K 980/14Sąd Rejonowy w Olsztynie

Jazda po alkoholu i zakazie prowadzenia – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… w stanie po użyciu alkoholu tj. 0,49 promila, jednakże należy mieć na uwadze, iż skazanie za wykroczenie nie uchyla możliwości skazania za przestępstwo, co wynika chociażby z art. 10§1 kw. Ponadto jakkolwiek wobec oskarżonego w sprawie IX W 2175/14 toczyło się i zakończyło prawomocnym wyrokiem postępowanie o zachowanie historycznie tożsame z czynem zarzucanym mu aktem oskarżenia w niniejszej sprawie, jednak było to…
Czytaj orzeczenie
II Ka 131/15Sąd Okręgowy w Siedlcach

Oszustwo przy umowie telekomunikacyjnej – wyrok SO w Siedlcach

Fragment uzasadnienia

… podczas gdy nie koresponduje to z wyjaśnieniami oskarżonego oraz dokumentem znajdującym się w aktach sprawy – „Oświadczenie” podpisanym przez pokrzywdzonego, kiedy zgodnie z art. 10 § 2 kpk wszelkie wątpliwości i niejasności co do okoliczności sprawy powinny być interpretowane na korzyść oskarżonego, b) poczynienie ustaleń, iż „ K. J. wykorzystując fakt, że dokumentów do podpisania przez J. W. było dużo, podsunął mu wśród…
  • oszustwo
Czytaj orzeczenie
II AKa 205/12Sąd Apelacyjny w Warszawie

Uchylenie wyroku po ugodzie stron w trybie art. 335 k.p.k.

Streszczenie

Sąd Apelacyjny w Warszawie uznał, że mimo ograniczeń co do zaskarżenia przez oskarżyciela posiłkowego konieczne było uchylenie całego wyroku. Wynikało to z tego, że orzeczenie zostało wydane w trybie art. 335 k.p.k. jako efekt pełnych uzgodnień stron, więc nie dało się utrzymać go w części. To ważny precedens dla spraw zakończonych…
  • dobrowolne poddanie się karze
Czytaj orzeczenie
I KZP 14/15Wydział I

Wstrzymanie biegu terminu przedawnienia karalności za immunitet sędziowski

Fragment uzasadnienia

… w orzecznictwie Sądu Najwyższego rozbieżności w wykładni prawa w zakresie następującego zagadnienia prawnego: „Czy wstrzymanie biegu terminu przedawnienia karalności (art. 104 § 1 k.k.) następuje z momentem skierowania do sądu dyscyplinarnego wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego lub prokuratora do odpowiedzialności karnej, czy też dopiero z momentem uprawomocnienia się uchwały odmawiającej takiego zezwolenia?”…
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 10: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 10 KPK wyraża zasadę legalizmu w postępowaniu karnym. Zgodnie z § 1 organ powołany do ścigania przestępstw ma obowiązek wszcząć i przeprowadzić postępowanie przygotowawcze, jeżeli chodzi o czyn ścigany z urzędu. Oskarżyciel publiczny ma ponadto obowiązek wnieść oskarżenie i je popierać. Przepis nie opisuje sposobu prowadzenia każdej czynności procesowej, lecz wskazuje podstawowy obowiązek działania organów w sprawach ściganych z urzędu. § 2 stanowi natomiast, że co do zasady nikt nie może zostać zwolniony od odpowiedzialności za popełnione przestępstwo.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 10 KPK dotyczy czynów ściganych z urzędu, a więc takich, w których ściganie nie zależy wyłącznie od prywatnej inicjatywy pokrzywdzonego. W takiej sprawie właściwy organ powinien podjąć postępowanie przygotowawcze i je przeprowadzić. Obowiązek oskarżyciela publicznego obejmuje również wniesienie oraz popieranie oskarżenia. Przepis rozróżnia zatem obowiązki organu ścigania i oskarżyciela publicznego, choć mogą one występować w tej samej sprawie. Zasada z § 2 obowiązuje z wyjątkami wynikającymi z ustawy albo prawa międzynarodowego.

Przykład w codziennej sytuacji

Osoba zgłasza policji podejrzenie popełnienia przestępstwa, które jest ścigane z urzędu. Jeżeli organ jest powołany do ścigania takiego czynu, art. 10 § 1 KPK wskazuje jego obowiązek wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego. Gdy sprawa zostanie skierowana do sądu, oskarżyciel publiczny ma według tego przepisu obowiązek wnieść i popierać oskarżenie. Przepis nie przesądza jednak samodzielnie o tym, czy w konkretnym przypadku czyn rzeczywiście został popełniony ani jaka będzie odpowiedzialność danej osoby.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 10 KPK nie oznacza, że każda informacja przekazana organom automatycznie prowadzi do skazania. Przepis mówi o obowiązku ścigania czynu ściganego z urzędu, a nie o wyniku postępowania ani o winie określonej osoby. Błędem jest także pomijanie zastrzeżenia z § 2, ponieważ ustawodawca i prawo międzynarodowe mogą przewidywać wyjątki od zasady odpowiedzialności. Nie należy również utożsamiać obowiązku ścigania z urzędu ze sprawami, których prowadzenie zależy od skargi prywatnej lub innej szczególnej przesłanki. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza obowiązek ścigania z urzędu z art. 10 KPK?

Oznacza, że organ powołany do ścigania przestępstw ma obowiązek wszcząć i przeprowadzić postępowanie przygotowawcze dotyczące czynu ściganego z urzędu.

Czy art. 10 KPK dotyczy każdego przestępstwa?

Przepis wprost odnosi obowiązek z § 1 do czynów ściganych z urzędu. Nie rozstrzyga samodzielnie zasad prowadzenia wszystkich innych spraw karnych.

Jakie obowiązki ma oskarżyciel publiczny według art. 10 KPK?

Oskarżyciel publiczny ma obowiązek wnieść oskarżenie i je popierać w sprawie o czyn ścigany z urzędu.

Czy nikt nie może być zwolniony od odpowiedzialności karnej?

Art. 10 § 2 KPK przewiduje tę zasadę z wyjątkami określonymi w ustawie lub w prawie międzynarodowym.

Czy art. 10 KPK przesądza o skazaniu podejrzanego?

Nie. Przepis określa obowiązek ścigania i zasadę odpowiedzialności, ale nie rozstrzyga o winie ani o wyniku konkretnego postępowania.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 10
← Wróć do pełnej ustawy