PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 20.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.W razie rażącego naruszenia przez obrońcę lub pełnomocnika strony ich obowiązków procesowych sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką lub radę okręgowej izby radców prawnych, żądając od dziekana właściwej rady nadesłania w wyznaczonym, niekrótszym niż 30 dni, terminie informacji o podjętych działaniach wynikających z zawiadomienia. Odpis zawiadomienia przesyła się Ministrowi Sprawiedliwości.

§ 1a.W razie nienadesłania w wyznaczonym terminie informacji, o których mowa w § 1, można nałożyć na dziekana właściwej rady karę pieniężną w wysokości do 10 000 złotych.

§ 1b.Na postanowienie o ukaraniu przysługuje zażalenie. Na postanowienie o ukaraniu wydane przez prokuratora w postępowaniu przygotowawczym zażalenie przysługuje do sądu rejonowego, w którego okręgu toczy się postępowanie.

§ 2.W razie rażącego naruszenia obowiązków procesowych przez oskarżyciela publicznego lub prowadzącego postępowanie przygotowawcze sąd zawiadamia o tym bezpośredniego przełożonego osoby, która dopuściła się uchybienia, żądając nadesłania w wyznaczonym, niekrótszym niż 14 dni, terminie informacji o podjętych działaniach wynikających z zawiadomienia; w stosunku do Policji oraz innych organów postępowania przygotowawczego uprawnienie takie przysługuje również prokuratorowi.

§ 2a.Odpis zawiadomienia, o którym mowa w § 2, sąd przesyła Prokuratorowi Generalnemu, jeżeli uchybienia dopuścił się prokurator, a w wypadku gdy uchybienia dopuścił się oskarżyciel publiczny niebędący prokuratorem – właściwemu organowi przełożonemu w stosunku do bezpośredniego przełożonego tego oskarżyciela.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II AKa 64/15Sąd Apelacyjny w Lublinie

Obowiązki obrońcy a prawo do obrony – wyrok SA Lublin

Fragment uzasadnienia

… w łącznej wysokości 5.000 zł, z uprawiania prostytucji przez inne osoby, przy czym z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu tj. o przestępstwo z art. 204 § 2 kk w zw. z art.65 §1 kk . Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 25 marca 2013 r. oskarżonego B. F. , uznał za winnego dokonania czynu I zarzucanego mu aktem oskarżenia, przyjmując, iż w tym okresie dokonał nabycia co najmniej 5 kg marihuany i za…
  • obrońca
Czytaj orzeczenie
V KZ 64/08Wydział V

Wymogi formalne pisma przy wznowieniu postępowania karnego

Fragment uzasadnienia

… uzasad- nienie), udzielono efektywnie – w sposób niewymagający interwencji pole- gającej na wyznaczeniu z urzędu innego obrońcy oraz na wykorzystaniu środków wskazanych w art. 20 § 1 k.p.k. W tym kontekście, nie powinno tym bardziej budzić wątpliwości, że w wypadku, gdy przedłożona sądowi przez obrońcę z urzędu pisemna informacja, przewidziana przepisem art. 84 § 3 k.p.k., stanowiąca opinię o braku podstaw do złożenia…
Czytaj orzeczenie
II KZ 43/08Wydział II

Wznowienie postępowania karnego a obowiązek opinii prawnej - wyrok SN

Fragment uzasadnienia

… określonym treścią art. 84 § 3 k.p.k., konieczne byłoby wydanie postanowienia lub zarządzenia; należałoby wówczas także rozważyć skorzystanie z unormowania zawartego w treści art. 20 § 1 k.p.k. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy trzeba zauważyć, że zastrzeżenia skazanego mogą być od strony subiektywnej zrozumiałe, ale 8 nie znajdują żadnego obiektywnego potwierdzenia. Treść złożonego przez ustanowionego z urzędu…
Czytaj orzeczenie
SNO 61/05Wydział VI

Zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej

Fragment uzasadnienia

… adwokackiej o własnych negatywnych spostrzeżeniach co do sposobu wypełniania obowiązków przez konkretnego adwokata. Sąd pierwszej instancji uprawnienia tego upatrywał w treści art. 20 § 1 k.p.k., co spotkało się ze stanowczą krytyką skarżącego. Z tą krytyką trzeba się zgodzić, jako że istotnie ten przepis, po pierwsze uprawnia do stosownego działania „sąd” (a więc i w odpowiedniej formie – postanowienie, a nie zarządzenie)…
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 20: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

1. Co dokładnie stanowi przepis

Art. 20 KPK tworzy tryb reagowania na rażące naruszenia obowiązków procesowych przez obrońcę, pełnomocnika, oskarżyciela publicznego albo osobę prowadzącą postępowanie przygotowawcze. Paragraf 1 dotyczy obrońcy lub pełnomocnika strony i wskazuje, kto dokonuje zawiadomienia właściwego samorządu zawodowego. Zawiadomienie wysyła sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, do właściwej okręgowej rady adwokackiej albo rady okręgowej izby radców prawnych. Organ żąda zarazem od dziekana właściwej rady informacji o działaniach podjętych po zawiadomieniu, wyznaczając termin nie krótszy niż 30 dni. Odpis zawiadomienia przesyła się Ministrowi Sprawiedliwości, a przesłanką uruchomienia tej procedury jest rażący charakter naruszenia.

2. Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 20 § 1a KPK ma zastosowanie, gdy dziekan właściwej rady nie prześle w wyznaczonym terminie informacji wymaganej na podstawie § 1. W takiej sytuacji można nałożyć na dziekana karę pieniężną do 10 000 złotych. Na postanowienie o ukaraniu przysługuje zażalenie, a gdy postanowienie wydał prokurator w postępowaniu przygotowawczym, zażalenie wnosi się do sądu rejonowego, w którego okręgu toczy się postępowanie. Art. 20 § 2 KPK odnosi się natomiast do rażącego naruszenia obowiązków przez oskarżyciela publicznego lub prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Sąd zawiadamia wtedy bezpośredniego przełożonego tej osoby i żąda informacji o podjętych działaniach w terminie nie krótszym niż 14 dni, a wobec Policji i innych organów postępowania przygotowawczego takie uprawnienie ma również prokurator. W przypadkach wskazanych w § 2a sąd przekazuje także odpis zawiadomienia Prokuratorowi Generalnemu albo właściwemu organowi przełożonemu.

3. Przykład zastosowania

W toku sprawy karnej sąd uznaje, że zachowanie obrońcy stanowi rażące naruszenie jego obowiązków procesowych. Na podstawie Art. 20 § 1 KPK sąd zawiadamia właściwą okręgową radę adwokacką i żąda od jej dziekana informacji o działaniach podjętych w związku z tym zawiadomieniem. Termin wskazany przez sąd nie może być krótszy niż 30 dni, a odpis zawiadomienia otrzymuje Minister Sprawiedliwości. Jeżeli dziekan nie prześle informacji w terminie, możliwe jest wydanie postanowienia o nałożeniu na niego kary pieniężnej, od którego przysługuje zażalenie.

4. Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Art. 20 KPK nie dotyczy każdego uchybienia procesowego, ponieważ przepis wyraźnie wymaga, aby naruszenie było rażące. Samo zawiadomienie samorządu zawodowego lub przełożonego nie jest w tym przepisie równoznaczne z rozstrzygnięciem o odpowiedzialności zawodowej albo służbowej osoby, której dotyczy uchybienie. Kara pieniężna z § 1a nie jest przewidziana wobec obrońcy ani pełnomocnika, lecz wobec dziekana właściwej rady, który nie nadeśle wymaganej informacji. Należy też odróżniać minimalny termin 30 dni dotyczący informacji od samorządu zawodowego od minimalnego terminu 14 dni przy zawiadomieniu przełożonego na podstawie § 2. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sąd może na podstawie Art. 20 KPK ukarać obrońcę karą pieniężną?

Art. 20 § 1 KPK przewiduje zawiadomienie właściwego samorządu zawodowego. Kara pieniężna z § 1a może dotyczyć dziekana właściwej rady, gdy nie prześle wymaganej informacji w terminie.

Ile czasu ma dziekan na przesłanie informacji?

Termin wyznacza sąd albo prokurator, ale nie może on być krótszy niż 30 dni. Chodzi o informację o działaniach podjętych w następstwie zawiadomienia.

Jaki termin obowiązuje przełożonego oskarżyciela publicznego?

Przy zawiadomieniu z Art. 20 § 2 KPK termin na przekazanie informacji nie może być krótszy niż 14 dni. Termin ten wyznacza sąd, a w odniesieniu do Policji i innych organów postępowania przygotowawczego uprawnienie ma także prokurator.

Czy od postanowienia o karze pieniężnej można się odwołać?

Tak, na postanowienie o ukaraniu przysługuje zażalenie. Jeżeli postanowienie wydał prokurator w postępowaniu przygotowawczym, zażalenie przysługuje do właściwego sądu rejonowego.

Kto otrzymuje odpis zawiadomienia o uchybieniu prokuratora?

Jeżeli uchybienia dopuścił się prokurator, sąd przesyła odpis zawiadomienia Prokuratorowi Generalnemu. W innych przypadkach określonych w § 2a odpis trafia do właściwego organu przełożonego.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 20
← Wróć do pełnej ustawy