PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 203.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.W razie zgłoszenia przez biegłych takiej konieczności, badanie stanu zdrowia psychicznego oskarżonego może być połączone z obserwacją w zakładzie leczniczym tylko wtedy, gdy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił przestępstwo. Przepis art. 259 § 2 stosuje się odpowiednio, chyba że oskarżony wnosi o poddanie go obserwacji.

§ 2.O potrzebie obserwacji w zakładzie leczniczym orzeka sąd, określając miejsce i czas trwania obserwacji. W postępowaniu przygotowawczym sąd orzeka na wniosek prokuratora. Przepisy art. 156 § 5a oraz art. 249 § 3 i 5 stosuje się odpowiednio.

§ 3.Obserwacja w zakładzie leczniczym nie powinna trwać dłużej niż 4 tygodnie; na wniosek zakładu sąd może przedłużyć ten termin na czas określony, niezbędny do zakończenia obserwacji; łączny czas trwania obserwacji w danej sprawie nie może przekroczyć 8 tygodni. O zakończeniu obserwacji biegli niezwłocznie zawiadamiają sąd.

§ 4.Na postanowienia, o których mowa w § 2 i 3, przysługuje zażalenie. Sąd rozpoznaje zażalenie niezwłocznie.

§ 5.Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, określi, w drodze rozporządzenia, wykaz zakładów psychiatrycznych i zakładów leczenia odwykowego przeznaczonych do wykonywania obserwacji, w tym do wykonywania obserwacji osób pozbawionych wolności, oraz sposób finansowania obserwacji, a także warunki zabezpieczenia zakładów dla osób pozbawionych wolności, mając na uwadze potrzebę zapewnienia sprawnego toku postępowania.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II AKa 40/14Sąd Apelacyjny w Szczecinie

Obserwacja psychiatryczna a wartość opinii biegłych

Fragment uzasadnienia

… zwolnił D. C. od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Apelację od wyroku wywiódł obrońca D. C. i zarzucił mu: 1. naruszenie prawa procesowego, to jest art. 203 § 3 kpk poprzez zastosowanie w przedmiotowej sprawie obserwacji w zakładzie leczniczym powyżej okresu 8 tygodni, to jest przez okres 12 tygodni, co miało wpływ na treść wyroku, bowiem warunkiem sporządzenia opinii przez biegłych ze S. było właśnie zarządzenie…
  • dowody
  • opinia biegłych
Czytaj orzeczenie
II AKa 486/12Sąd Apelacyjny w Katowicach

Współsprawstwo rozboju i wyłączenie sędziego – SA Katowice

Streszczenie

Sąd Apelacyjny w Katowicach uznał, że jeśli oskarżony był współsprawcą rozboju, to jego rola organizacyjna i nakłanianie innych nie muszą być osobno kwalifikowane z art. 18 § 2 kk. To ważne dla praktyki, bo pokazuje, jak opisywać udział sprawcy w czynie wspólnym bez dublowania podstawy prawnej. Sąd potwierdził też, że wyłączenie sędziego…
  • przestępstwa przeciwko życiu
  • wyłączenie sędziego
Czytaj orzeczenie
I KZP 30/13Wydział I

Sąd może pominąć art. 75 § 1 k.k. po wyroku TK

Streszczenie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd może nie stosować art. 75 § 1 k.k. jeszcze przed formalną utratą mocy przepisu, jeśli jego zastosowanie prowadziłoby do większego naruszenia Konstytucji. Uchwała jest ważna dla spraw dotyczących zarządzenia wykonania kary po warunkowym zawieszeniu, zwłaszcza gdy występują szczególne okoliczności sprawy.
Czytaj orzeczenie
SNO 9/11Wydział VI

Odmowa badania psychiatrycznego sędziego - wyrok SN z 2011 r.

Fragment uzasadnienia

… z dnia 24 listopada 2010 r., I KZP 22/10. Na to zarządzenie zażalenie złożył prokurator, zarzucając wspomnianemu zarządzeniu obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 203 § 4 k.p.k. i art. 459 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarne zważył, co następuje: Zażalenie okazało się całkowicie bezzasadne. Treść wspomnianej uchwały, na którą powołał się Sąd Apelacyjny – Sąd Dyscyplinarny w zaskarżonym zarządzeniu, jest…
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 203: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 203 KPK reguluje obserwację oskarżonego w zakładzie leczniczym, prowadzoną w związku z badaniem jego stanu zdrowia psychicznego. Taka obserwacja może zostać połączona z badaniem tylko wtedy, gdy biegli zgłoszą jej konieczność. Przepis wymaga również, aby zebrane dowody wskazywały na duże prawdopodobieństwo popełnienia przez oskarżonego przestępstwa. Wyjątek dotyczący tego wymogu wynika z odpowiedniego stosowania art. 259 § 2 KPK, chyba że sam oskarżony wnosi o poddanie go obserwacji. O potrzebie obserwacji rozstrzyga sąd, który wskazuje miejsce oraz czas jej trwania.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 203 KPK ma zastosowanie wtedy, gdy dla oceny stanu zdrowia psychicznego oskarżonego zwykłe badanie nie jest, według biegłych, wystarczające i potrzebna jest obserwacja w zakładzie leczniczym. W postępowaniu przygotowawczym sąd podejmuje decyzję na wniosek prokuratora. Przepis przewiduje, że do takiego rozstrzygnięcia stosuje się odpowiednio wskazane regulacje dotyczące dostępu do akt oraz udziału stron. Obserwacja co do zasady nie powinna trwać dłużej niż 4 tygodnie. Sąd może ją przedłużyć na czas oznaczony i niezbędny do zakończenia obserwacji, lecz jej łączny czas w tej samej sprawie nie może przekroczyć 8 tygodni.

Przykład codziennego zastosowania

W sprawie przeciwko oskarżonemu biegli badają jego stan zdrowia psychicznego i uznają, że jednorazowe badanie nie pozwala na wydanie pełnej opinii. Zgłaszają więc potrzebę obserwacji w zakładzie leczniczym. Jeżeli zgromadzone dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił przestępstwo, sąd może wydać postanowienie o obserwacji, określając jej miejsce i czas. Gdy zakład potrzebuje dodatkowego, oznaczonego czasu na zakończenie obserwacji, może wystąpić do sądu o przedłużenie, ale całkowity okres nie może przekroczyć granicy wskazanej w art. 203 § 3 KPK.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Obserwacja w zakładzie leczniczym nie następuje automatycznie wyłącznie dlatego, że oskarżony jest badany przez biegłych. Konieczne jest zgłoszenie potrzeby obserwacji przez biegłych oraz rozstrzygnięcie sądu. Nie należy też utożsamiać maksymalnego czasu 8 tygodni z podstawowym czasem obserwacji, ponieważ przepis wskazuje najpierw okres nie dłuższy niż 4 tygodnie. Na postanowienie o potrzebie obserwacji i na postanowienie o jej przedłużeniu przysługuje zażalenie, które sąd rozpoznaje niezwłocznie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto decyduje o obserwacji psychiatrycznej oskarżonego?

O potrzebie obserwacji w zakładzie leczniczym orzeka sąd. Sąd określa również miejsce i czas trwania obserwacji.

Czy biegli mogą sami skierować oskarżonego na obserwację?

Nie. Biegli mogą zgłosić konieczność obserwacji, ale decyzję w tej sprawie podejmuje sąd.

Ile może trwać obserwacja w zakładzie leczniczym?

Co do zasady nie powinna trwać dłużej niż 4 tygodnie. Łączny czas obserwacji w danej sprawie nie może przekroczyć 8 tygodni.

Czy obserwację można przedłużyć?

Tak, sąd może przedłużyć obserwację na wniosek zakładu, na czas oznaczony niezbędny do jej zakończenia. Nadal obowiązuje maksymalny łączny limit 8 tygodni.

Czy można zaskarżyć decyzję o obserwacji?

Tak. Na postanowienie o potrzebie obserwacji oraz na postanowienie o jej przedłużeniu przysługuje zażalenie.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 203
← Wróć do pełnej ustawy