PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 354.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

W wypadku wniosku prokuratora o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i o zastosowanie środków zabezpieczających stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału z następującymi zmianami:

1)nie stosuje się przepisów o oskarżycielu posiłkowym;

2)wniosek kieruje się na rozprawę, chyba że w świetle materiałów postępowania przygotowawczego popełnienie czynu zabronionego przez podejrzanego i jego niepoczytalność w chwili czynu nie budzą wątpliwości, a prezes sądu uzna za celowe rozpoznanie sprawy na posiedzeniu z udziałem prokuratora, obrońcy i podejrzanego; podejrzany nie bierze udziału w posiedzeniu, jeżeli z opinii biegłych wynika, że byłoby to niewskazane, chyba że sąd uzna jego udział za konieczny; pokrzywdzony ma prawo wziąć udział w posiedzeniu;

3)w razie umorzenia postępowania stosuje się art. 322 § 2 i 3.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II Ka 354/21Sąd powszechny

II Ka 354/21

Fragment uzasadnienia

… podjęcie przez niego leczenia psychiatrycznego tj. terapii w rozumieniu art. 93a §1 pkt. 2 kk . W trakcie przesłuchania na rozprawie, co wymagane jest zgodnie z art. 354 kpk biegli potwierdzili opinie opracowaną na piśmie, a stawający na rozprawie strony – obrońca i prokurator nie zgłaszali zastrzeżeń do merytorycznej treści opinii. Sąd Okręgowy nie miał również wątpliwości, co do opinii uznając je za pełną, wiarygodną i…
  • przestępstwo pozakodeksowe
Czytaj orzeczenie
IV Ka 274/22Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

IV Ka 274/22

Fragment uzasadnienia

… w grę wchodziło jego rozpoznanie na posiedzeniu, czy też na rozprawie. W pierwszym przypadku do kwestii jego obecności na posiedzeniu znajdowałby bowiem zastosowanie przepis art. 354 pkt 2 kpk , wedle którego podejrzany nie bierze udziału w posiedzeniu, o ile z opinii biegłych wynika, że byłoby to niewskazane ( chyba że sąd uzna jego udział za konieczny ). O ile taka sytuacja nie zachodzi, rozpoznanie wniosku na posiedzeniu…
  • bezwzględny powód odwoławczy
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 354: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 354 KPK reguluje sposób rozpoznania wniosku prokuratora, gdy prokurator wnosi o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy oraz o zastosowanie środków zabezpieczających. Przepis nakazuje odpowiednie stosowanie regulacji zawartych w tym samym rozdziale Kodeksu postępowania karnego, ale wprowadza trzy wyraźne zmiany. Po pierwsze, w takim postępowaniu nie stosuje się przepisów o oskarżycielu posiłkowym. Po drugie, wniosek co do zasady kieruje się na rozprawę, przy czym w określonych warunkach może zostać rozpoznany na posiedzeniu. Po trzecie, jeżeli dochodzi do umorzenia postępowania, Art. 354 KPK odsyła do art. 322 § 2 i 3 KPK.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy prokurator składa wskazany w nim wniosek, łączący żądanie umorzenia postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy z żądaniem zastosowania środków zabezpieczających. Zasadą jest rozpoznanie tego wniosku na rozprawie. Posiedzenie jest możliwe, jeżeli z materiałów postępowania przygotowawczego nie wynika wątpliwość ani co do popełnienia przez podejrzanego czynu zabronionego, ani co do jego niepoczytalności w chwili czynu. Dodatkowo prezes sądu musi uznać rozpoznanie sprawy na posiedzeniu za celowe. W takim posiedzeniu uczestniczą prokurator, obrońca i podejrzany, jednak podejrzany nie bierze w nim udziału, gdy biegli uznają ten udział za niewskazany, chyba że sąd uzna go za konieczny.

Przykład zastosowania

Prokurator prowadzi postępowanie dotyczące zniszczenia mienia i po zebraniu materiału uznaje, że podejrzany dopuścił się czynu, lecz w chwili jego popełnienia był niepoczytalny. Składa więc do sądu wniosek o umorzenie postępowania oraz o zastosowanie środków zabezpieczających. Jeżeli popełnienie czynu i niepoczytalność nie budzą wątpliwości, prezes sądu może uznać za celowe rozpoznanie wniosku na posiedzeniu z udziałem wskazanych uczestników. Pokrzywdzony może wziąć udział w tym posiedzeniu, nawet choć przepisy o oskarżycielu posiłkowym nie mają tu zastosowania.

Częste nieporozumienia lub błędy

Nieprawidłowe jest utożsamianie braku stosowania przepisów o oskarżycielu posiłkowym z całkowitym wyłączeniem udziału pokrzywdzonego w sprawie. Art. 354 KPK wyraźnie przyznaje pokrzywdzonemu prawo udziału w posiedzeniu. Błędem byłoby także przyjęcie, że każdy taki wniosek rozpoznaje się wyłącznie na posiedzeniu, ponieważ przepis wskazuje rozprawę jako zasadę. Samo stwierdzenie niepoczytalności nie przesądza jeszcze o wyborze posiedzenia, gdyż muszą być spełnione warunki dotyczące braku wątpliwości oraz celowości takiego trybu. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czego dotyczy Art. 354 KPK?

Przepis dotyczy wniosku prokuratora o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy oraz o zastosowanie środków zabezpieczających.

Czy wniosek z Art. 354 KPK zawsze trafia na rozprawę?

Co do zasady tak. Posiedzenie jest możliwe tylko przy spełnieniu warunków wskazanych w przepisie i gdy prezes sądu uzna je za celowe.

Czy podejrzany musi uczestniczyć w posiedzeniu?

Co do zasady bierze w nim udział. Nie uczestniczy jednak, gdy z opinii biegłych wynika, że byłoby to niewskazane, chyba że sąd uzna jego udział za konieczny.

Czy pokrzywdzony może uczestniczyć w posiedzeniu?

Tak. Art. 354 KPK przyznaje pokrzywdzonemu prawo udziału w posiedzeniu.

Czy w tej sprawie może działać oskarżyciel posiłkowy?

Nie. Art. 354 KPK wyłącza stosowanie przepisów o oskarżycielu posiłkowym w takim postępowaniu.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 354
← Wróć do pełnej ustawy