Art. 586.

1. Co dokładnie stanowi przepis

Art. 586 KPK reguluje sposób dokonywania określonych czynności procesowych wobec osoby przebywającej za granicą, która ma obywatelstwo polskie. Przepis dotyczy doręczenia takiej osobie pisma oraz jej przesłuchania w charakterze oskarżonego, świadka albo biegłego. Zgodnie z § 1 sąd lub prokurator zwraca się w tych sprawach do polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego albo urzędu konsularnego. Przepis wskazuje więc polskie placówki działające za granicą jako podstawowy kanał wykonania tych czynności. § 2 przewiduje możliwość zwrócenia się do sądu, prokuratury lub innego właściwego organu państwa obcego, gdy dokonanie czynności w sposób wskazany w § 1 jest niemożliwe.

2. Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 586 KPK ma zastosowanie, gdy osoba znajduje się poza granicami Polski i ma obywatelstwo polskie. Może chodzić zarówno o przekazanie pisma procesowego, jak i o przesłuchanie tej osoby w jednej z trzech ról wymienionych w przepisie. Czynności dokonuje sąd albo prokurator prowadzący daną sprawę. W pierwszej kolejności właściwy organ zwraca się do polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego. Jeżeli taki sposób jest niemożliwy, możliwe jest skierowanie wniosku do właściwego organu państwa obcego. Przy wniosku dotyczącym przeszukania, zajęcia albo wydania przedmiotu należy dołączyć odpis postanowienia sądu lub prokuratora nakazującego przeprowadzenie tej czynności w konkretnej sprawie.

3. Przykład zastosowania

Świadek mający obywatelstwo polskie mieszka za granicą, a prokurator chce go przesłuchać w prowadzonym postępowaniu karnym. Na podstawie art. 586 § 1 KPK prokurator zwraca się w tej sprawie do polskiego urzędu konsularnego albo przedstawicielstwa dyplomatycznego. Jeżeli przeprowadzenie przesłuchania w ten sposób okaże się niemożliwe, może zwrócić się do właściwego organu państwa, w którym przebywa świadek. Gdyby wniosek miał dotyczyć przeszukania lub zajęcia przedmiotu, do wniosku należałoby dołączyć odpis postanowienia nakazującego tę czynność.

4. Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Art. 586 KPK nie odnosi się ogólnie do każdej osoby przebywającej za granicą, lecz wyraźnie wskazuje osobę mającą obywatelstwo polskie. Przepis nie stanowi, że organ państwa obcego jest zawsze pierwszym adresatem wniosku o doręczenie lub przesłuchanie. Z treści § 1 wynika bowiem podstawowe skierowanie sprawy do polskiej placówki dyplomatycznej albo konsularnej. Możliwość zwrócenia się do organu państwa obcego została w § 2 powiązana z niemożnością dokonania czynności w sposób określony w § 1. Błędem byłoby także pominięcie wymogu dołączenia odpisu postanowienia przy wniosku o przeszukanie, zajęcie lub wydanie przedmiotu. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.