Co dokładnie stanowi przepis
Art. 587 KPK dotyczy możliwości odczytywania na rozprawie protokołów sporządzonych przez organy państw obcych. Chodzi o protokoły oględzin, przesłuchań oskarżonych, świadków i biegłych, a także o protokoły innych czynności dowodowych. Warunkiem jest, aby czynności zostały wykonane na wniosek polskiego sądu albo prokuratora. Przepis nie nakazuje automatycznego odczytania każdego takiego dokumentu, lecz wskazuje, że może to nastąpić na rozprawie. Odczytanie odbywa się na zasadach określonych w art. 389, 391 i 393 KPK.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 587 KPK znajduje zastosowanie wtedy, gdy materiał dowodowy został uzyskany poza Polską przez sąd, prokuratora lub organ działający pod ich nadzorem. Istotne jest, aby czynność została przeprowadzona na wniosek polskiego sądu lub prokuratora, a nie wyłącznie z inicjatywy organu obcego państwa. Przepis obejmuje zarówno czynności dotyczące osób, jak i inne czynności dowodowe, jeżeli zostały odpowiednio udokumentowane w protokole. Dodatkowym warunkiem jest zgodność sposobu przeprowadzenia czynności z zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli sposób uzyskania dowodu pozostaje z tymi zasadami sprzeczny, art. 587 KPK nie daje podstawy do odczytania takiego protokołu na rozprawie.
Przykład w codziennej sytuacji
Polski prokurator prowadzi postępowanie, w którym ważny świadek mieszka za granicą i nie może stawić się przed polskim sądem. Zwraca się więc do właściwego organu tego państwa o przesłuchanie świadka oraz sporządzenie protokołu tej czynności. Jeżeli przesłuchanie przeprowadzono na wniosek polskiego prokuratora i w sposób niesprzeczny z zasadami polskiego porządku prawnego, protokół może zostać odczytany na rozprawie. Sąd ocenia wtedy możliwość jego odczytania według reguł wskazanych w art. 389, 391 i 393 KPK, zależnie od rodzaju dokumentu i osoby przesłuchanej.
Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu
Art. 587 KPK nie oznacza, że każdy dokument pochodzący od zagranicznego organu można odczytać w polskim postępowaniu karnym. Przepis wymaga związku czynności z wnioskiem polskiego sądu lub prokuratora. Nie wystarcza także samo sporządzenie protokołu przez organ państwa obcego, ponieważ konieczna jest ocena zgodności sposobu dokonania czynności z zasadami polskiego porządku prawnego. Błędem byłoby również pomijanie przepisów art. 389, 391 i 393 KPK, do których art. 587 KPK wyraźnie odsyła. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
