Art. 640.

1. Co dokładnie stanowi przepis

Art. 640 KPK reguluje rozliczanie kosztów procesu w szczególnej sytuacji procesowej. Paragraf 1 nakazuje odpowiednio stosować przepisy dotyczące kosztów w sprawach z oskarżenia prywatnego również w sprawach z oskarżenia publicznego. Warunkiem jest jednak, aby akt oskarżenia w sprawie publicznej wniósł oskarżyciel posiłkowy. Zwrot „odpowiednie zastosowanie” oznacza, że reguły z tych spraw stosuje się z uwzględnieniem różnic między rodzajami postępowania. Przepis nie tworzy samodzielnie wszystkich zasad ustalania kosztów, lecz odsyła do odpowiednich regulacji o kosztach procesu. Nie przesądza też sam, kto ostatecznie ponosi koszty ani o ich wysokości w każdym możliwym układzie procesowym, ponieważ szczegółowe reguły wynikają z przepisów, do których odsyła.

2. Kiedy przepis ma zastosowanie

Paragraf 2 wprowadza odrębne ograniczenie dotyczące obciążenia oskarżyciela posiłkowego wydatkami. Sąd nie może zasądzić od niego zwrotu wydatków wymienionych w art. 618 KPK w kwocie wyższej niż zryczałtowana równowartość wydatków. Wysokość tej równowartości jest określana na podstawie art. 621 § 2 KPK. Norma ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy sąd rozstrzyga o zwrocie takich wydatków od oskarżyciela posiłkowego. Art. 640 KPK wyznacza więc granicę wysokości zasądzanego zwrotu, a nie konkretną kwotę zapisaną bezpośrednio w tym artykule. Ograniczenie odnosi się do wydatków wskazanych w art. 618 KPK, a nie do każdego rodzaju należności, która może wystąpić w procesie.

3. Przykład zastosowania

Przykładowo, w sprawie ściganej z oskarżenia publicznego akt oskarżenia zostaje wniesiony przez oskarżyciela posiłkowego, a następnie dochodzi do rozstrzygania o kosztach procesu. Przy rozliczaniu kosztów sąd stosuje, w odpowiednim zakresie wynikającym z różnic proceduralnych, reguły właściwe dla spraw prywatnoskargowych. Jeżeli rozważany jest zwrot wydatków wskazanych w art. 618 KPK, sąd musi dodatkowo uwzględnić limit z § 2 art. 640 KPK oraz podstawę jego ustalenia. Nie może zatem zasądzić od tego oskarżyciela kwoty przekraczającej zryczałtowaną równowartość wydatków ustalaną na podstawie art. 621 § 2 KPK.

4. Częste nieporozumienia lub błędy

Częstym błędem jest utożsamianie sprawy z oskarżenia publicznego ze sprawą z oskarżenia prywatnego. Art. 640 KPK nie zmienia charakteru sprawy publicznej, ale odsyła do przepisów o kosztach w odpowiednim zakresie. Nie należy także odczytywać § 2 jako nakazu zasądzenia zawsze tej samej kwoty. Przepis ustanawia maksymalną granicę zwrotu określonych wydatków, a rzeczywiste rozstrzygnięcie wymaga ustalenia, czy i jakie wydatki podlegają zwrotowi. Nie jest też prawidłowe przyjmowanie, że limit pozwala pominąć związek wydatku z kategorią wskazaną w art. 618 KPK. Ocena w konkretnym postępowaniu zależy od jego okoliczności oraz treści rozstrzygnięcia sądu o kosztach, dlatego w sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.