Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 221b.

§ 1.Zgoda osoby ubiegającej się o zatrudnienie lub pracownika może stanowić podstawę przetwarzania przez pracodawcę danych osobowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, wyłącznie w przypadku, gdy przekazanie tych danych osobowych następuje z inicjatywy osoby ubiegającej się o zatrudnienie lub pracownika. Przepis art. 221a§ 2 stosuje się odpowiednio.

§ 2.Przetwarzanie danych biometrycznych pracownika jest dopuszczalne także wtedy, gdy podanie takich danych jest niezbędne ze względu na kontrolę dostępu do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie może narazić pracodawcę na szkodę, lub dostępu do pomieszczeń wymagających szczególnej ochrony.

§ 3.Do przetwarzania danych osobowych, o których mowa w § 1, mogą być dopuszczone wyłącznie osoby posiadające pisemne upoważnienie do przetwarzania takich danych wydane przez pracodawcę. Osoby dopuszczone do przetwarzania takich danych są obowiązane do zachowania ich w tajemnicy.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 22¹b Kodeksu pracy określa szczegółowe zasady przetwarzania danych osobowych pracowników, ze szczególnym uwzględnieniem danych wrażliwych. Paragraf 1 stanowi, że zgoda osoby ubiegającej się o zatrudnienie lub pracownika musi być wyrażona dobrowolnie i zawsze wynikać z inicjatywy tej osoby; tylko wtedy zgoda może stanowić podstawę prawną do przetwarzania danych osobowych wymienionych w art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, czyli danych szczególnie chronionych. Jednocześnie odnosi się do art. 22¹a § 2 KP, gdzie zapewniono odpowiednią ochronę i ograniczenia dotyczące zgód pracowników w tym zakresie. W paragrafie 2 przepis dopuszcza możliwość przetwarzania danych biometrycznych pracownika, jeśli jest to niezbędne do kontroli dostępu do ważnych informacji lub pomieszczeń wymagających szczególnej ochrony – stanowi to wyjątek od ogólnych reguł dotyczących danych wrażliwych. Wreszcie, paragraf 3 wskazuje, że dostęp do danych określonych w paragrafie 1 może mieć tylko osoba posiadająca pisemne upoważnienie wydane przez pracodawcę, a osoby te są zobowiązane do zachowania tajemnicy dotyczącej tych danych. Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach, gdy pracodawca przetwarza dane szczególnie chronione, takie jak dane dotyczące zdrowia czy dane biometryczne. Przepis precyzuje, że zgoda musi być dobrowolna i inicjowana przez pracownika lub kandydata do pracy, co ma chronić przed przymusem i nadużyciami ze strony pracodawcy. Dodatkowo dopuszcza się przetwarzanie danych biometrycznych wyłącznie w określonych, uzasadnionych sytuacjach związanych z ochroną informacji i pomieszczeń, co odzwierciedla potrzebę równowagi między bezpieczeństwem a prawem do prywatności. Przykładem zastosowania art. 22¹b może być sytuacja, gdy pracodawca w firmie informatycznej wymaga od pracownika podania odcisku palca w celu kontroli dostępu do serwerowni. Zgoda pracownika musi być udzielona dobrowolnie, a tylko upoważnione osoby mają dostęp do tych danych, które muszą być chronione w tajemnicy. Przepis ten pomaga zapobiegać nieuprawnionemu wykorzystywaniu danych biometrycznych lub innych danych szczególnie chronionych przez osoby nieupoważnione. Często pojawiają się błędy w stosowaniu tego artykułu, np. traktowanie zgody jako jedynej podstawy przetwarzania danych osobowych, gdy często konieczne jest także spełnienie innych przesłanek wynikających z RODO lub prawa pracy. Innym nieporozumieniem jest niedopełnienie obowiązku wyraźnego upoważnienia osób przetwarzających dane lub przekazywanie ich osobom nieuprawnionym. Wreszcie, brak właściwej dokumentacji dotyczącej zgody i upoważnień może prowadzić do naruszeń przepisów. Podsumowując, art. 22¹b KP stanowi istotny element ochrony danych osobowych pracowników, zwłaszcza danych wrażliwych, i wymaga od pracodawców zachowania ostrożności i ścisłego przestrzegania określonych reguł. W konkretnej sytuacji prawnej warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie zinterpretować i stosować ten przepis zgodnie z obowiązującym prawem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy pracodawca może przetwarzać dane biometryczne bez zgody pracownika?

Przetwarzanie danych biometrycznych jest dozwolone tylko wtedy, gdy jest niezbędne do kontroli dostępu do ważnych informacji lub pomieszczeń wymagających ochrony.

Kto może przetwarzać dane osobowe wrażliwe pracowników?

Wyłącznie osoby posiadające pisemne upoważnienie od pracodawcy oraz zobowiązane do zachowania tajemnicy mogą przetwarzać takie dane.

Czy zgoda pracownika zawsze jest podstawą przetwarzania danych osobowych wrażliwych?

Zgoda może być podstawą przetwarzania jedynie jeśli inicjatywa przekazania danych pochodzi od samego pracownika lub osoby ubiegającej się o zatrudnienie.

Jakie dane osobowe wymienione są w art. 22¹b §1?

Chodzi o dane osobowe szczególnie chronione, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2016/679 (RODO), np. dane dotyczące zdrowia czy pochodzenia rasowego.

Czy pracodawca musi wymagać zgody pracownika na przetwarzanie danych biometrycznych?

Nie zawsze; przepisy dopuszczają przetwarzanie takich danych bez zgody, jeśli jest to niezbędne do ochrony ważnych informacji lub pomieszczeń.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI