PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 93a.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.W wypadkach określonych w ustawie referendarz sądowy może wydawać postanowienia lub zarządzenia.

§ 2.Polecenia, które zgodnie z ustawą wydaje sąd, może wydawać także referendarz sądowy.

§ 3.Od postanowień i zarządzeń wydanych przez referendarza sądowego może być wniesiony sprzeciw. Sprzeciw przysługuje stronom, a także osobie, której postanowienie bezpośrednio dotyczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. W razie wniesienia sprzeciwu postanowienie lub zarządzenie traci moc.

§ 4.Prezes sądu odmawia przyjęcia sprzeciwu, jeżeli został wniesiony po terminie lub przez osobę nieuprawnioną.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II Ka 354/21Sąd powszechny

II Ka 354/21

Fragment uzasadnienia

… wyrok uchyla i na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 kpk w zw. z art. 31 § 1 kpk umarza postępowanie; II. na podstawie art. 93a § 1 pkt 2 kpk , art. 93b § 1 i § 3 kk w zw. z art. 93c pkt 1 kk i art. 93f § 1 kk orzeka wobec M. S. środek zabezpieczający w postaci ambulatoryjnej terapii psychiatrycznej polegającej na stawieniu się we wskazanej przez Sąd placówce w terminach wyznaczonych przez lekarza psychiatrę i poddaniu się…
  • przestępstwo pozakodeksowe
Czytaj orzeczenie
VI Ka 534/22Sąd powszechny

VI Ka 534/22

Fragment uzasadnienia

… procesową, które ściśle rzecz ujmując powinno zostać nazwane „sprzeciwieniem się" w celu odróżnienia od środka zaskarżenia w postaci „sprzeciwu", który ma charakter kasatoryjny (art. 93a § 3 kpk, art. 506 § 1 kpk). Warunek ten oznacza, że skorzystanie z tego uprawnienia wymaga złożenia przez te podmioty oświadczenia o sprzeciwie. Bierną postawę wymienionych podmiotów oraz ich milczenie należy uznać za brak sprzeciwu. Ustawa…
  • przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji
Czytaj orzeczenie
II AKz 523/22Sąd powszechny

II AKz 523/22

Fragment uzasadnienia

… lub wstrzymujący – lecz nieingerujący w istotę rozstrzygnięcia merytorycznego kończącego postępowania (por. art. 40 § 1 pkt 9, art. 560, art. 506 i art. 507 k.p.k. , art. 93a § 3 k.p.k. , art. 392 § 2 k.p.k. , art. 12 § 3 k.p.k. , art. 341 § 2 k.p.k. , art. 343 § 3 k.p.k. , art. 343a § 2 k.p.k. , art. 360 § 2 k.p.k. , art. 387 § 2 k.p.k. ) – od sprzeciwu mającego determinować treść orzeczenia sądu. W ocenie sądu II…
  • list gończy
Czytaj orzeczenie
VII Ka 1086/16Sąd Okręgowy w Częstochowie

VII Ka 1086/16

Fragment uzasadnienia

… Ka 558/15 podczas, gdy orzeczenie to zostało zaskarżone na niekorzyść oskarżonego B. S. , a nadto przepis ten nie dotyczy orzekania o środkach zabezpieczających wymienionych w art. 93a § 1 k.p.k. , II. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to art. 170 § 1 i 5 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 354a § 1 k.p.k. , polegającą na błędnym oddaleniu wniosku dowodowego prokuratora o…
  • obowiązywanie ustawy
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 93a: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 93a KPK wyznacza zakres kompetencji referendarza sądowego w postępowaniu karnym oraz sposób kwestionowania jego decyzji. Zgodnie z § 1 referendarz może wydawać postanowienia lub zarządzenia, ale wyłącznie w wypadkach wyraźnie określonych w ustawie - nie jest to kompetencja ogólna, lecz przyznawana punktowo przez konkretne przepisy. Paragraf 2 dodaje, że polecenia, które według ustawy wydaje sąd, może wydawać także referendarz sądowy. Paragraf 3 przewiduje szczególny środek zaskarżenia, jakim jest sprzeciw: przysługuje on stronom, a także osobie, której postanowienie bezpośrednio dotyczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. Skutek wniesienia sprzeciwu jest daleko idący - postanowienie lub zarządzenie traci moc, czyli przestaje wywoływać skutki prawne. Paragraf 4 przewiduje kontrolę formalną: prezes sądu odmawia przyjęcia sprzeciwu wniesionego po terminie lub przez osobę nieuprawnioną.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 93a KPK stosuje się wtedy, gdy w danej czynności procesowej ustawa dopuszcza działanie referendarza sądowego zamiast sądu. Podstawą jest zawsze konkretny przepis szczególny, który wskazuje, jaką decyzję referendarz może podjąć. Przepis ma znaczenie także dla uczestników postępowania, którzy chcą zakwestionować decyzję referendarza - wskazuje bowiem, że właściwym środkiem nie jest zażalenie, lecz sprzeciw. Krąg uprawnionych obejmuje strony oraz osobę, której postanowienie bezpośrednio dotyczy, a więc również podmiot niebędący stroną, jeżeli decyzja godzi w jego sytuację prawną. Wyjątki od tej zasady mogą wynikać z odrębnych przepisów ustawy.

Przykład

W sprawie karnej referendarz sądowy wydaje postanowienie dotyczące kwestii, w której ustawa wprost dopuszcza jego działanie, na przykład rozstrzygnięcie o charakterze porządkowym lub finansowym. Osoba, której to postanowienie bezpośrednio dotyczy, uznaje je za niesłuszne i w przewidzianym terminie wnosi sprzeciw. Wskutek złożenia sprzeciwu postanowienie referendarza traci moc, a sprawa wraca do rozpoznania w normalnym trybie. Gdyby jednak sprzeciw wniosła osoba niemająca w sprawie żadnego interesu prawnego lub gdyby złożono go po terminie, prezes sądu odmówiłby jego przyjęcia na podstawie § 4.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest zakładanie, że referendarz sądowy może wydawać dowolne decyzje procesowe - tymczasem art. 93a § 1 KPK wymaga wyraźnej podstawy ustawowej. Drugim nieporozumieniem jest mylenie sprzeciwu z zażaleniem: sprzeciw nie prowadzi do kontroli instancyjnej, lecz do utraty mocy zaskarżonej decyzji. Nie każda decyzja referendarza automatycznie podlega sprzeciwowi, jeżeli ustawa stanowi inaczej. Wreszcie odmowa przyjęcia sprzeciwu przez prezesa sądu nie jest oceną merytoryczną zarzutów, lecz wynikiem kontroli formalnej dotyczącej terminu i uprawnienia wnoszącego. W konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena dopuszczalności i skutków sprzeciwu zależy od realiów danego postępowania.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy referendarz sądowy może wydawać każde postanowienie w sprawie karnej?

Nie. Zgodnie z art. 93a § 1 KPK referendarz sądowy wydaje postanowienia lub zarządzenia tylko w wypadkach określonych w ustawie. Potrzebny jest zatem konkretny przepis szczególny.

Kto może wnieść sprzeciw od decyzji referendarza?

Sprzeciw przysługuje stronom postępowania, a także osobie, której postanowienie bezpośrednio dotyczy. Ustawa może jednak w danym wypadku stanowić inaczej.

Co się dzieje po wniesieniu sprzeciwu?

Postanowienie lub zarządzenie referendarza traci moc, czyli przestaje wywoływać skutki prawne. Sprzeciw nie jest więc zwykłym środkiem odwoławczym prowadzącym do kontroli instancyjnej.

Kiedy sprzeciw nie zostanie przyjęty?

Prezes sądu odmawia przyjęcia sprzeciwu, jeżeli wniesiono go po terminie albo uczyniła to osoba nieuprawniona. Jest to kontrola formalna, a nie ocena zasadności zarzutów.

Czy referendarz może wydawać polecenia zastrzeżone dla sądu?

Tak. Art. 93a § 2 KPK stanowi, że polecenia, które zgodnie z ustawą wydaje sąd, może wydawać także referendarz sądowy.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 93a
← Wróć do pełnej ustawy